7 คำถามที่จะดูว่า Business Model Canvas ของคุณเป็นอย่างไร

ผมมีโอกาสได้เข้าร่วมงาน Inno Meetup: Business Model Worksop by Alex Osterwalder ที่จัดโดย SCG
หลายคนอาจจะยังไม่รู้จักคุณ Alex แต่คิดว่าหลายคนคงเคยได้ยินและรู้เกี่ยวกับ Business Model Canvas
เพราะเขาคนนี้เป็นคนคิดค้นแนวคิดนี้ขึ้นมาเพื่อสื่อสารให้คนเข้าใจเกี่ยวกับการทำธุรกิจให้ชัดมากขึ้น
เข้าใจง่าย และสามารถพัฒนาต่อยอดไปได้ โดยหนังสือของเขาได้ตีพิมพ์หลายล้านเล่ม และแปลเป็นภาษามากกว่า 30 ภาษา

ในตอนแรกนี้ผมจะขอเริ่มที่ “7 คำถามที่จะดูว่า Business Model ของคุณเป็นอย่างไร”
ซึ่งคุณ Alex ได้กล่าวไว้ในการสัมมนาครับว่า ธุรกิจของคุณจะยั่งยืนในระยะยาวและประสบผลสำเร็จหรือไม่
ขึ้นอยู่กับ Business Model ครับ ดังนั้นกลยุทธ์ในการทำธุรกิจ ผลตอบแทนทางธุรกิจ รวมทั้งการป้องกันการแข่งขัน

คุณ Alex ได้ให้แนวคำถามไว้ 7 ข้อด้วยกันครับ
มาดูตัวอย่างและคำอธิบายของแต่ละข้อจะได้เข้าใจมากขึ้นครับ

1. Switching costs (ต้นทุนในการเปลี่ยน)

“How easy or difficult is it for customers to switch to another company?”

เป็นโมเดลธุรกิจที่พยายามให้ลูกค้าอยู่กับเราได้นาน และเปลี่ยนไปใช้คนอื่นยาก
ตัวอย่างเช่น Microsoft และ Apple ที่จะมีผู้ใช้ประจำเป็นของตัวเองโดยเปลี่ยนไปใช้สินค้าหรือบริการของคนอื่นยาก

2. Recurring Revenue (ลูกค้าต่อเนื่อง)

“Is every sale a new effort or will it result in follow up revenues and purchases?
How evenly distributed are you revenues through the year?”

เป็นโมเดลธุรกิจที่สร้างยอดขายต่อเนื่องที่ทำให้เกิดรายได้ตามเรื่อย ๆ ไม่ได้จบในครั้งเดียว
เช่น Nespresso ที่นอกจากขายเครื่องแล้วลูกค้าจะต้องกลับมาซื้อแคปซูลกาแฟจากทางบริษัทไป

3. Earning vs Spending (รับเงินก่อนจ่ายออก)

“Are you earning money before you are spending it?”

เป็นโมเดลทางธุรกิจที่ทำให้เกิดรายได้ก่อนที่จะทำธุรกิจให้ลูกค้าก่อน เช่น
Dell Computer ที่ลูกค้าสั่งซื้อคอมพิวเตอร์และจ่ายเงินล่วงหน้า
ก่อนที่บริษัทจะเริ่มต้นประกอบคอมพิวเตอร์ชิ้นดังกล่าวให้ลูกค้า

4. Game Changing Cost Structure (แข่งด้วยต้นทุน)

“Is your cost structure substantially different and better than those of competitors?”

เปลี่ยน Business Model ด้วยต้นทุนที่เปลี่ยน เช่น AirBNB, Uber, Netflix, Skype
ที่ใช้เทคโนโลยีมาช่วยในการทำธุรกิจด้วย business model ที่ทำต้นทุนในการทำธุรกิจต่ำกว่าคู่แข่งมาก

5. Others Who Do the Work (ให้คนอื่นทำงานแทนเรา)

“How much does your business model get customers or third parties to create value for you?”

เป็นการปล่อยให้คนอื่นนั้นเป็นคนสร้างคุณค่าในธุรกิจ โดยที่เจ้าของธุรกิจไม่ต้องทำเองทั้งหมด
ตัวอย่างเช่น Facebook ที่ผู้ใช้เป็นผู้สร้าง content ขึ้นบน platform ดังกล่าวให้
โดยที่ facebook ไม่ได้จ้าง user หรือ IKEA ก็เช่นกัน ที่ยกภาระในเรื่องการประกอบเฟอร์นิเจอร์ให้กับลูกค้าเป็นผู้ไปทำเอง

6. Scalability (ขยายได้)

“How rapidly and how easily can you grow your business model without hitting roadblocks?”

เป็นโมเดลทางธุรกิจที่สามารถที่จะเติบโตและขยายได้โดยที่ไม่มีข้อจำกัด เช่น McDonald
ที่สามารถขยายสาขาไปได้ทั่วโลก เช่นเดียวกับ AirBNB และ Grab
(จริง ๆ แล้วก็มีข้อจำกัดด้านกฎหมายของแต่ละประเทศ)

7. Protection from Competition (ป้องกันการแข่งขัน)

“How much is your business model protecting you from your competition?”

คือโมเดลทางธุรกิจที่ป้องกันไม่ให้คู่แข่งเข้ามาแย่งลูกค้าในตลาดไปได้
ตัวอย่างคือ appstore ของ Apple และ Linkedin

ในตอนนี้คิดว่าหลาย ๆ ท่านคงได้ทบทวน Business Model ของตัวเองแล้วนะครับ
อย่าลืมนะครับว่า แค่ไอเดียดี ๆ ไม่สามารถทำให้ธุรกิจเราเติบโตได้
แต่ Business Model ที่ดี สามารถช่วยให้เราเติบโตได้อย่างยั่งยืน
การออกแบบหรือคิดธุรกิจ แล้วไม่ทดสอบ Business Model หรือลองลงมือทำก่อนลงทุนจริง
นี่แหละคือความเสี่ยงของการทำธุรกิจ

หากท่านสนใจศึกษาเพิ่มถึง Business Model Canvas และการนำเครื่องมือไปใช้จริง
พบกันในหลักสูตร Business Model Generation for Innovation

บทความโดย: อาจารย์อมรเทพ ทวีพานิชย์
Certified Business Model Innovator


ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม
โทร : 062-284-9491, 098-424-5241, 089-515-8558

แชร์โพสต์นี้

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email